Nhựa ABS là gì? Tính chất, ứng dụng và lưu ý khi sử dụng nhựa ABS trong sản xuất

Nhựa ABS xuất hiện rất nhiều quanh chúng ta nhưng lại ít được nhắc tên: từ vỏ máy tính, TV, router WiFi, ốp xe máy, đồ chơi trẻ em, cho tới các chi tiết nhựa trong thiết bị điện – điện tử và đồ gia dụng. Đây là một loại nhựa kỹ thuật (engineering plastic) được ưa chuộng vì cứng, bền, chịu va đập tốt, giữ form ổn định và bề mặt dễ sơn, mạ, in ấn. Khi cầm một sản phẩm có cảm giác chắc tay, bề mặt cứng, hoàn thiện gọn gàng, rất có thể bên trong là nhựa ABS.

Bài viết này sẽ giúp bạn nhìn hệ thống hơn về nhựa ABS: từ cấu trúc, tính chất kỹ thuật, ưu nhược điểm, ứng dụng trong đời sống và công nghiệp, cho tới cách kết hợp ABS cho chi tiết sản phẩm với PP/Danpla, thùng - khay nhựa kỹ thuật trong khâu bao bì, logistics.

1. Nhựa ABS là gì?

Nhựa ABS là viết tắt của Acrylonitrile Butadiene Styrene - một loại nhựa kỹ thuật (engineering plastic) được tạo thành từ 3 thành phần chính:

• Acrylonitrile: giúp tăng độ cứng, độ bền, khả năng chịu hóa chất.
• Butadiene: mang lại độ dẻo và khả năng chịu va đập, giúp ABS không bị giòn, dễ nứt vỡ.
• Styrene: tạo bề mặt bóng, đẹp, dễ gia công và hoàn thiện (sơn, mạ, in).

Ba thành phần này kết hợp lại tạo nên một loại vật liệu có tính cân bằng:

• Cứng nhưng không quá giòn,
• Chịu va đập tốt,
• Hoàn thiện bề mặt đẹp,
• Dễ gia công thành các chi tiết có hình dạng phức tạp.

Vì những đặc tính đó, nhựa ABS thường được xếp vào nhóm nhựa kỹ thuật, khác với các loại nhựa thông dụng như PP, PE vốn thiên về bao bì, thùng – tấm, hộp chứa đơn giản. ABS thường đảm nhận phần vỏ, khung, chi tiết của sản phẩm, còn PP, PET, Danpla… thường đảm nhận phần bao bì, thùng – khay – tấm để chứa và bảo vệ sản phẩm.

Đặc điểm nhận diện và ký hiệu nhựa ABS

Khác với PP hay PET thường thấy trên đáy chai, đáy hộp, nhựa ABS chủ yếu xuất hiện trong vỏ thiết bị, vỏ máy, chi tiết nhựa kỹ thuật. Cách nhận diện cơ bản:

• Trên mặt trong của nhiều sản phẩm (vỏ máy tính, vỏ TV, ốp xe máy, hộp nhựa kỹ thuật…), bạn sẽ thấy chữ “ABS” được dập hoặc in nổi/lõm trên bề mặt nhựa, đôi khi đi kèm các ký hiệu khác (như ABS+PC, ABS+… thể hiện vật liệu pha trộn).
• Về cảm quan, nhựa ABS thường cho cảm giác:
  • Bề mặt cứng, chắc tay, không mềm dẻo như PP/PE.
  • Có thể bóng hoặc mờ, nhưng thường nhìn gọn gàng, ít bị lượn sóng bề mặt nếu khuôn và quá trình ép phun chuẩn.
  • Khi gõ nhẹ, thường cho tiếng “cộc cộc” khá cứng, khác với tiếng “bụp bụp” dẻo của một số loại PP/PE mỏng.

Tuy nhiên, việc nhận diện bằng mắt và cảm giác chỉ mang tính tham khảo. Trong sản xuất, người ta luôn dựa vào: Ký hiệu vật liệu trên sản phẩm, Tài liệu kỹ thuật từ nhà cung cấp nhựa/nhà gia công để xác định chính xác đây có phải là ABS hay là vật liệu pha (ABS+PC, ABS tái sinh, v.v.).

Các loại nhựa ABS thường gặp trong thực tế

Trong chuỗi sản xuất, gia công, đóng gói, nhựa ABS không chỉ có một “phiên bản tiêu chuẩn”, mà được biến thể thành nhiều dạng khác nhau để đáp ứng các yêu cầu cụ thể:

ABS nguyên sinh và ABS tái sinh

ABS nguyên sinh

• Hạt nhựa được sản xuất mới từ nguyên liệu hóa dầu.
• Tính chất cơ lý đứng hơn, màu sắc ổn định, độ bền va đập, độ cứng đạt chuẩn thiết kế.
• Thường dùng cho: vỏ máy, chi tiết kỹ thuật chính xác, chi tiết chịu va đập, đồ chơi, phụ kiện có yêu cầu cao về độ bền và thẩm mỹ.

ABS tái sinh

• Tái chế từ phế liệu ABS (vỏ máy cũ, linh kiện lỗi, phế phẩm sản xuất…).
• Tính chất phụ thuộc rất nhiều vào mức độ sạch, mức độ pha trộn, công nghệ tái chế.
• Thường được dùng cho: chi tiết phụ trợ, sản phẩm không yêu cầu quá cao về cơ tính hoặc thẩm mỹ, hoặc làm nguyên liệu phối trộn với ABS nguyên sinh để tối ưu chi phí.

ABS với các tính năng cải tiến

Để phù hợp với từng ngành, người ta có thể pha thêm phụ gia hoặc cải tiến công thức để tạo ra các dòng ABS chuyên dụng:

• ABS chịu va đập cao: dùng cho các chi tiết dễ bị va chạm mạnh (ốp xe, vỏ thiết bị, bộ phận bảo vệ).
• ABS chịu nhiệt tốt hơn (so với ABS thường): dùng cho chi tiết gần nguồn nhiệt, nhưng vẫn trong giới hạn nhất định.
• ABS chống cháy (Flame-retardant ABS): có thêm phụ gia giúp chậm cháy, hạn chế bắt lửa trong một số ứng dụng điện – điện tử, thiết bị văn phòng. ABS tăng độ bóng, tăng độ cứng bề mặt: phục vụ các sản phẩm cần thẩm mỹ cao, bề mặt đẹp, dễ sơn/mạ (ví dụ: ốp trang trí, chi tiết giả kim loại mạ crom).

Dạng tồn tại của ABS trong sản xuất

• Dạng hạt ABS: là nguyên liệu chính cho ép phun, ép đùn, được sử dụng trong hầu hết nhà máy nhựa.
• Dạng tấm, thanh, ống ABS: được cán hoặc đùn sẵn thành tấm/thanh, sau đó gia công cơ khí (cắt, khoan, phay…) để tạo chi tiết, mặt panel, vách, nắp…
• Dạng chi tiết ép phun ABS: là những gì chúng ta thấy trong thực tế: vỏ máy, ốp, tay cầm, khung, gá đỡ, hộp kỹ thuật…

Đối với nhuaphuan.com và các doanh nghiệp sản xuất, đóng gói, nhựa ABS thường không trực tiếp là bao bì thùng – khay – tấm, mà là vật liệu cấu thành sản phẩm, linh kiện, vỏ thiết bị. Lớp bao bì bên ngoài để bảo vệ những chi tiết ABS này trong kho và vận chuyển lại thường dùng PP, Danpla, thùng – khay kỹ thuật, tạo nên một hệ thống:

• Bên trong: sản phẩm/chi tiết ABS.
• Bên ngoài: thùng – khay – tấm PP/Danpla bảo vệ trong suốt quá trình logistics.

2. Tính chất kỹ thuật nổi bật của nhựa ABS

Tính cơ học

Nếu so với các nhựa phổ thông như PP, PE, nhựa ABS thường cho cảm giác cứng và chắc hơn một bậc. Điều này thể hiện rất rõ khi nhìn vào các ứng dụng thực tế: vỏ máy tính, vỏ TV, ốp xe máy, gạch LEGO… hầu hết đều phải chịu lực gõ, va chạm, tỳ tay, mang vác hằng ngày mà không nhanh nứt vỡ.

Một vài điểm dễ hình dung:

• Độ cứng bề mặt tốt: Bề mặt ABS chịu trầy xước, chịu tỳ đè khá ổn trong điều kiện sinh hoạt và làm việc bình thường. Với các chi tiết như ốp nhựa, vỏ máy, bảng điều khiển, việc tì tay, lau chùi, va chạm nhẹ ít khi làm biến dạng hoặc nứt gãy.
• Khả năng chịu va đập khá tốt trong nhóm nhựa kỹ thuật: Nhờ pha Butadiene trong cấu trúc, ABS không bị giòn như một số nhựa cứng khác. Ốp xe máy, vỏ thiết bị, đồ chơi rơi từ độ cao vừa phải xuống đất thường chỉ trầy xước hoặc vỡ cục bộ, chứ hiếm khi vỡ vụn như kính hay một số nhựa giòn.
• Tuy nhiên, nói chịu va đập tốt không có nghĩa là không thể vỡ: nếu chi tiết mỏng quá, có điểm yếu (gân, cạnh sắc, lỗ bắt vít) hoặc bị va đập mạnh, ABS vẫn có thể nứt.
• Độ ổn định hình dạng (giữ form) khá tốt: Khi được thiết kế và ép phun đúng, chi tiết ABS ít bị cong vênh, biến dạng trong quá trình sử dụng ở nhiệt độ phòng. Đó là lý do vỏ máy, ốp trang trí, khung thiết bị thường dùng ABS: lắp ghép khít, giữ form tốt, ít xộc xệch sau thời gian ngắn.

Nhìn ở góc độ vật liệu: ABS không mạnh bằng các nhựa kỹ thuật rất cao cấp, nhưng trong đa số ứng dụng dân dụng, công nghiệp phổ thông, độ cứng và khả năng chịu va đập của ABS là vừa đủ xài, cân bằng giữa bền, dễ gia công, chi phí chấp nhận được.

Khả năng chịu nhiệt và đặc tính nhiệt của ABS

Nhựa ABS được thiết kế để làm việc ổn định trong dải nhiệt độ quanh nhiệt độ phòng đến hơi cao hơn (ví dụ môi trường trong nhà, gần thiết bị điện, thiết bị văn phòng, nội thất xe).

Một số điểm thực tế:

Trong điều kiện sử dụng bình thường (20–60°C):

Vỏ máy, ốp, khung ABS không có dấu hiệu biến dạng đáng kể. Thiết bị điện – điện tử, router, máy tính, TV… vận hành lâu có ấm lên, nhưng vẫn nằm trong phạm vi mà ABS chịu được.

Tiếp xúc với nguồn nhiệt cục bộ cao:

Nếu đặt sát lửa, thanh nhiệt, lò nướng, bếp, hoặc để trong không gian kín bị hun nóng mạnh, ABS vẫn sẽ:

• Mềm đi, biến dạng,
• Và khi cháy sẽ sinh khói, mùi khó chịu.

ABS không phải vật liệu thiết kế cho môi trường nhiệt cao liên tục hoặc nguồn nhiệt trực tiếp.

Trong môi trường ngoài trời:

Nhiệt độ ngoài trời kết hợp với tia UV sẽ làm ABS lão hóa nhanh hơn nếu không có phụ gia chống UV: bạc màu, giòn, dễ nứt bề mặt. Vì vậy, các chi tiết ABS dùng ngoài trời lâu dài thường phải được:

• Bảo vệ bằng sơn/phủ,
• Hoặc chọn công thức ABS có phụ gia phù hợp.

Tính chất hóa học và điện của nhựa ABS

Tính chất hóa học

Trong phạm vi sử dụng thông thường, ABS có khả năng kháng lại nhiều loại dung dịch nhẹ:

• Các chất tẩy rửa gia dụng loãng, một số dung dịch muối, kiềm/axit yếu, dầu mỡ thường gặp.
• Bề mặt vỏ thiết bị, ốp, tay cầm… nếu dính mồ hôi, dầu tay, nước rửa thông thường, lau chùi không gây ảnh hưởng lớn.

Tuy nhiên, ABS nhạy cảm hơn với:

• Một số dung môi hữu cơ (acetone, một số loại xăng, dung môi mạnh…) có thể làm bề mặt bị rạn, mềm, mờ, phồng.
• Môi trường hóa chất mạnh, nhiệt cao kéo dài – tuổi thọ vật liệu sẽ giảm nhanh.

Vì vậy, trong thiết kế sản phẩm hoặc bố trí thiết bị:

• ABS phù hợp cho vỏ ngoài, chi tiết không tiếp xúc trực tiếp hóa chất mạnh.
• Nếu cần dùng gần dung môi, hóa chất đặc biệt, thường sẽ có lớp vỏ bảo vệ khác, hoặc lựa chọn vật liệu khác phù hợp hơn.

Tính chất điện

ABS là vật liệu cách điện, đây là lý do nó được sử dụng rộng rãi trong thiết bị điện – điện tử:

• Vỏ ổ cắm, công tắc, hộp phân phối nhỏ, vỏ thiết bị văn phòng, vỏ router, modem, phần khung của máy điện tử…
• Các chi tiết gá, kẹp, khung bên trong thiết bị điện, nơi cần cách điện với dây dẫn, bảng mạch.

Tuy nhiên, ABS không tự nhiên là chống cháy. Nếu dùng cho các thiết bị có yêu cầu an toàn cao, nhà sản xuất thường sử dụng ABS có phụ gia chống cháy, kèm theo thiết kế mạch, bố trí linh kiện, lỗ thông gió… để đáp ứng tiêu chuẩn.

Với doanh nghiệp, khi lựa chọn ABS cho chi tiết liên quan đến điện, nên làm việc cùng nhà cung cấp để biết rõ: loại ABS thường hay ABS chống cháy, dùng trong môi trường nhiệt độ nào, yêu cầu tiêu chuẩn gì (VD: UL94…).

Khả năng gia công và hoàn thiện bề mặt

Một trong những lý do khiến ABS được ưa chuộng là dễ gia công và bề mặt dễ hoàn thiện. Điều này rất quan trọng với các sản phẩm thấy mặt với khách hàng: vỏ máy, ốp, đồ chơi, chi tiết trang trí.

Gia công tạo hình

Ở cấp nhà máy, ABS chủ yếu được gia công bằng:

• Ép phun (injection molding): Tạo ra những chi tiết phức tạp, có gân, chốt, ngàm lắp ghép. Độ chính xác kích thước tốt, bề mặt tương đối đẹp nếu khuôn tốt, điều kiện ép ổn định.
• Ép đùn, cán tấm, đùn thanh: Tạo tấm, thanh, ống ABS cho các ứng dụng cần gia công cơ tiếp theo (cắt, khoan, phay, bắt vít…).

So với nhiều nhựa kỹ thuật khác, ABS dễ xử lý hơn về mặt chế tạo, không đòi hỏi quá nhiều về điều kiện công nghệ, giúp chi phí sản xuất ở mức hợp lý.

Hoàn thiện bề mặt: sơn, mạ, in, dán

Bề mặt ABS có độ bám tốt với:

• Sơn: nhiều vỏ máy, ốp trang trí được sơn màu, phủ bóng, phủ mờ trên nền ABS.
• Mạ giả kim loại (mạ crom, mạ màu): tạo cảm giác kim loại cho tay nắm, ốp trang trí, logo…
• In ấn, dán nhãn, dán logo: dễ dán decal, in ký hiệu, in logo trực tiếp lên bề mặt.

Điều này giúp cùng một bộ khuôn ABS, nhà sản xuất có thể:

• Tạo nhiều phiên bản sản phẩm khác nhau bằng cách thay đổi màu sơn, lớp phủ bề mặt.
• Nâng cảm giác cao cấp của sản phẩm mà không phải dùng đến kim loại, giảm trọng lượng, giảm chi phí gia công.

Gia công cơ

Với tấm/thanh ABS, có thể:

• Cắt, khoan, taro, phay… bằng máy cơ khí thông thường (tất nhiên phải đúng thông số dao cắt cho nhựa).
• Làm các panel, nắp, vách, gá đỡ nhỏ lẻ, mẫu thử, prototype khi chưa cần đầu tư khuôn ép phun.

Tuy vậy, ABS cũng có những giới hạn:

• Nếu thiết kế khuôn, điều kiện ép phun không chuẩn, chi tiết vẫn có thể bị cong vênh, co rút, rỗ bề mặt.
• Bề mặt sơn/mạ trên ABS cần quy trình xử lý bề mặt chuẩn; nếu không, lớp phủ có thể bong tróc theo thời gian.

3. Ưu điểm và nhược điểm của nhựa ABS

Những ưu điểm nổi bật của nhựa ABS

Nhìn từ thực tế sản phẩm và dây chuyền sản xuất, nhựa ABS có một số ưu điểm đáng tiền khiến nó được dùng rất nhiều cho vỏ – khung – chi tiết kỹ thuật:

Độ cứng, độ bền va đập tốt trong nhóm nhựa kỹ thuật phổ thông

ABS đứng ở chiếu trên so với các nhựa phổ thông như PP, PE về độ cứng và khả năng chịu va đập trong điều kiện đời sống.

Vỏ máy tính, vỏ TV, ốp xe máy, LEGO… đều là những ví dụ điển hình: phải chịu tác động cơ học lặp lại hàng ngày (gõ, va, tỳ tay, rung lắc) mà vẫn giữ form, không rạn vỡ sớm. Điều này rất quan trọng với các chi tiết đóng vai trò bảo vệ hoặc tạo cảm giác chắc chắn cho sản phẩm.

Giữ form tốt, ổn định kích thước

Khi thiết kế khuôn và ép phun chuẩn, chi tiết ABS ít bị cong vênh, co rút bất thường. Nhờ đó, các chi tiết lắp ghép như vỏ hai mảnh, ốp trang trí, khung panel… khớp với nhau tốt, khe hở đều, ít bị tình trạng hở mép, vênh mặt.

Đối với sản phẩm có nhiều chi tiết lắp với nhau, sự ổn định này giúp giảm lỗi lắp ráp, giảm tiếng kêu lọc cọc khi sử dụng.

Bề mặt đẹp, dễ hoàn thiện (sơn, mạ, in ấn)

Bề mặt ABS là mặt bằng rất tốt cho các công đoạn hoàn thiện:

• Có thể sơn màu, phủ mờ, phủ bóng.
• Có thể mạ giả kim loại (tay nắm, ốp trang trí, logo).
• Có thể in logo, thông tin kỹ thuật, dán tem nhãn, decal.

Vì thế, nhiều sản phẩm chuẩn nhìn cho đẹp như vỏ thiết bị điện tử, đồ gia dụng, phụ kiện xe… ưu tiên dùng ABS thay vì các nhựa dẻo, mềm hơn.

Dễ gia công, phù hợp sản xuất hàng loạt

ABS chảy tốt trong quá trình ép phun, dễ điền đầy khuôn, phù hợp với chi tiết có hình dạng phức tạp, nhiều gân, nhiều ngàm. So với một số nhựa kỹ thuật cao cấp hơn (PC, PA…), ABS “dễ tính” hơn về điều kiện gia công, giảm rủi ro lỗi, giảm yêu cầu quá khắt khe về thiết bị, giúp chi phí sản xuất ổn định hơn.

Cân bằng giữa chất lượng và chi phí

ABS không rẻ như PP/PE, nhưng cũng không đắt như nhiều loại nhựa kỹ thuật cao cấp. Trong nhóm vật liệu dùng để làm vỏ, khung, ốp, chi tiết kỹ thuật không quá đặc biệt, ABS là lựa chọn cân bằng: đủ bền, đủ đẹp, đủ dễ gia công và chi phí vẫn trong tầm chấp nhận được với sản xuất hàng loạt.

Hạn chế của nhựa ABS trong thực tế

Ngoài ưu điểm, ABS cũng có các giới hạn mà nếu không nắm rõ, rất dễ dùng sai bối cảnh:

Chịu thời tiết ngoài trời và tia UV không tốt nếu không được bảo vệ

Nếu để ngoài trời lâu ngày, đặc biệt là nắng gắt, tia UV sẽ làm ABS lão hóa: bạc màu, bề mặt phấn hóa, giòn dần và dễ nứt. Vì vậy, dùng ABS cho các chi tiết ngoài trời lâu dài mà không có sơn/phủ hoặc phụ gia chống UV là không lý tưởng. Các chi tiết nhựa trên xe, biển bảng, vỏ ngoài lộ thiên thường phải được xử lý thêm.

Chịu hóa chất mạnh và dung môi hữu cơ kém

Một số dung môi như acetone, một số loại xăng/dầu, dung môi công nghiệp có thể làm bề mặt ABS rạn, mềm, biến màu. Trong môi trường có nhiều hóa chất đặc biệt, ABS không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt nhất. Khi đó, các nhựa như PP, PE, PTFE, PVC đặc chủng hoặc nhựa kỹ thuật khác có thể phù hợp hơn.

Không phải vật liệu chịu nhiệt/cận lửa

ABS làm việc tốt trong dải nhiệt độ phòng đến hơi cao, nhưng không dành cho môi trường:

• Tiếp xúc trực tiếp với lửa, thanh nhiệt, mặt bếp, lò nướng.
• Nhiệt độ cao liên tục trong thời gian dài.

Khi cháy, ABS sinh khói và mùi khó chịu, do đó các ứng dụng liên quan đến an toàn cháy nổ cần dùng ABS có phụ gia chống cháy và thiết kế theo tiêu chuẩn chặt chẽ.

Nặng hơn và đắt hơn nhiều loại nhựa bao bì (PP, PE)

Trong các bài toán bao bì, thùng – tấm – khay quay vòng, ABS thường không phải lựa chọn kinh tế nếu so với PP hoặc các dòng nhựa bao bì khác. PP, Danpla PP vừa nhẹ, vừa dễ tạo hình thùng – khay – tấm, chi phí thấp hơn, nên thường được chọn cho lớp bao bì; còn ABS giữ vai trò vật liệu cho chi tiết/vỏ sản phẩm.

Khi nào nên dùng ABS, khi nào nên ưu tiên nhựa khác?

Thay vì hỏi “nhựa ABS có tốt không?”, câu hỏi thực tế hơn là “bài toán này có cần tới ABS hay không?”.

Nên dùng ABS khi:

• Sản phẩm cần vỏ – khung – ốp – chi tiết có độ cứng tốt, giữ form ổn, lắp ghép chuẩn.
• Bề mặt cần đẹp, dễ sơn, mạ, in – tạo cảm giác cao cấp, hoàn thiện tinh.
• Chi tiết nằm trong môi trường trong nhà, cạnh thiết bị điện – điện tử, nhiệt độ không quá cao, không tiếp xúc trực tiếp với hóa chất mạnh.

Ví dụ: vỏ máy tính, vỏ thiết bị điện, đồ chơi, ốp nội thất xe, tay cầm, ốp trang trí, khay kỹ thuật đặc thù…

Nên cân nhắc nhựa khác (PP, PET, PC, PA…) khi:

• Bài toán là bao bì, thùng, tấm, khay quay vòng, logistics → nhựa PP, Danpla PP thường hợp lý hơn (nhẹ, dẻo, kháng ẩm tốt, chi phí thấp hơn).
• Chi tiết làm việc trong môi trường nhiệt cao, ma sát mạnh, hóa chất đặc biệt → xem xét các nhựa kỹ thuật như PC, PA, PBT…
• Cần bao bì trong suốt, trưng bày sản phẩm → PET phù hợp hơn nhiều so với ABS.

4. Ứng dụng thực tế của nhựa ABS

Nhựa ABS trong đồ gia dụng và nội thất

Trong nhóm đồ gia dụng, nhựa ABS thường xuất hiện ở những chi tiết có nhìn thấy, có chạm vào chứ không phải phần chứa nước, thực phẩm. Ví dụ dễ gặp:

• Vỏ ngoài của máy hút bụi, máy xay sinh tố, máy đánh trứng, nồi chiên không dầu, robot hút bụi…
• Tay cầm, ốp trang trí trên bình nước nóng, quạt, máy lọc không khí, máy sưởi.
• Một số chi tiết như tay nắm tủ, ốp trang trí nội thất, chân đế thiết bị.

Lý do rất thực tế:

• Những vị trí này cần cảm giác cứng, chắc tay, không bị mềm nhũn như một số nhựa mỏng.
• Bề mặt cần hoàn thiện tốt, không gợn, dễ vệ sinh, dễ tạo màu, tạo hiệu ứng (bóng, mờ, giả kim loại).
• Trong môi trường sử dụng bình thường (trong nhà, nhiệt độ, hóa chất ở mức sinh hoạt), ABS đáp ứng tốt về độ bền và ổn định hình dạng.

Trong nội thất, ABS đôi khi được dùng cho phụ kiện trang trí, chi tiết ốp, tay nắm, chi tiết nhựa trên ghế, bàn, tủ, nhất là ở những phân khúc cần cảm giác cao cấp hơn so với nhựa phổ thông. Tuy nhiên, với các hạng mục chịu lực lớn, chịu tải lâu dài (khung ghế, khung bàn), gỗ, kim loại hoặc nhựa kỹ thuật khác vẫn thường được ưu tiên hơn.

Nhựa ABS trong ngành ô tô, xe máy

Trong ngành ô tô – xe máy, nhựa ABS là một trong những vật liệu quen thuộc cho phần vỏ, ốp, chi tiết trang trí. Một số vị trí thường dùng ABS (hoặc ABS pha với các nhựa kỹ thuật khác):

• Ốp nhựa, yếm, quây, mặt nạ, ốp hông xe máy, nhiều mẫu ô tô cũng dùng ABS cho ốp nội thất.
• Bảng taplo, ốp cửa, ốp trang trí, hộp chứa đồ, khung vỏ một số cụm công tắc, tay nắm.
• Một số chi tiết bên ngoài được sơn/mạ giả kim loại như ốp logo, ốp tay nắm cũng có thể làm từ ABS.

Lý do chọn ABS trong mảng này:

• Độ cứng, độ bền va đập khá tốt trong dải nhiệt độ xe vận hành.
• Giữ form, ít cong vênh, phù hợp với các chi tiết lắp ghép với nhiều bộ phận khác.
• Bề mặt dễ sơn, mạ, in, đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ cao của ngành xe.

Tuy nhiên, môi trường sử dụng ngoài trời, nắng, mưa, rung lắc liên tục khiến ABS trong ngành ô tô – xe máy thường phải được pha thêm phụ gia (chống UV, chống cháy, tăng độ dai…) hoặc phủ sơn, phủ lớp bảo vệ để kéo dài tuổi thọ, hạn chế phấn hóa, bạc màu.

Với góc nhìn thực tế, khi xe để ngoài trời nhiều năm, các chi tiết nhựa ABS vẫn sẽ lão hóa dần, đây là hiện tượng bình thường, không thể tránh hoàn toàn với nhựa.

Nhựa ABS trong thiết bị điện, điện tử

Đây có lẽ là lĩnh vực ứng dụng rõ ràng nhất của ABS. Rất nhiều thiết bị điện – điện tử quanh ta dùng ABS cho phần vỏ, khung:

• Vỏ máy tính bàn, vỏ màn hình, vỏ TV, case PC, vỏ loa.
• Vỏ router, modem, switch, thiết bị mạng, hộp điện, ổ cắm, công tắc.
• Vỏ máy in, máy photocopy, máy fax, thiết bị văn phòng khác.

Những vị trí này đòi hỏi:

• Cách điện: ABS là vật liệu cách điện, phù hợp để bọc bên ngoài các cụm linh kiện, bo mạch.
• Độ cứng, ổn định kích thước: vỏ phải giữ form, ôm khung, bảo vệ linh kiện bên trong, không dễ vênh.
• Bề mặt hoàn thiện tốt: vì đây là những thiết bị thấy mặt với khách, yêu cầu thẩm mỹ cao, dễ lau chùi, không bám bẩn quá rõ.

Trong một số ứng dụng, nhà sản xuất còn dùng ABS chống cháy (FR-ABS) để đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn. Điều này không có nghĩa là thiết bị không thể cháy, mà khi có sự cố, vật liệu sẽ chậm bắt lửa hơn, hạn chế lan cháy hơn so với ABS thông thường.

Nhựa ABS trong đồ chơi, mô hình, dụng cụ học tập

Một ví dụ kinh điển về ABS là gạch LEGO – loại đồ chơi đòi hỏi:

• Độ chính xác kích thước rất cao để các mảnh khớp với nhau.
• Độ bền va đập tốt (trẻ em thường làm rơi, tháo lắp liên tục).
• Bề mặt đẹp, đều màu, ít cong vênh.

Bên cạnh LEGO, nhiều loại ô tô mô hình, robot đồ chơi, bộ xếp hình, hộp đựng, dụng cụ học tập cũng sử dụng ABS cho thân vỏ hoặc chi tiết chính.

Tuy nhiên, vì liên quan đến trẻ em, các sản phẩm này thường phải:

• Dùng nhựa ABS nguyên sinh, có kiểm soát về phụ gia, màu, tiêu chuẩn an toàn (ví dụ các tiêu chuẩn về đồ chơi trẻ em ở từng thị trường).
• Thiết kế không có cạnh sắc, không dễ gãy thành mảnh nhỏ nguy hiểm, không có chi tiết dễ nuốt.

Như vậy, bản thân vật liệu ABS có thể phù hợp với đồ chơi, nhưng tính an toàn còn phụ thuộc vào cách thiết kế sản phẩm và tiêu chuẩn mà nhà sản xuất tuân theo.

Nhựa ABS trong in 3D và chế tạo mẫu

Trong lĩnh vực in 3D (công nghệ FDM/FFF), ABS là một trong những loại sợi nhựa phổ biến bên cạnh PLA.

Một số đặc điểm thực tế:

• Ưu điểm:
  • Bền hơn, chịu va đập tốt hơn PLA.
  • Có thể gia công sau (mài, khoan, dán, sơn) dễ dàng.
  • Có thể xử lý bề mặt bằng hơi dung môi (ví dụ như hơi acetone) để làm mịn, tuy việc này phải làm cẩn thận, có kiểm soát.
• Nhược điểm:
  • In ABS khó hơn PLA: dễ co ngót, cong vênh, nứt lớp nếu không kiểm soát nhiệt độ bàn in, buồng in.
  • Khi in có thể sinh mùi, cần không gian thông gió tốt.

Vì vậy, ABS được dùng nhiều cho:

• Prototype, mẫu thử kỹ thuật, chi tiết cần thử về lắp ghép, chịu lực trước khi đi vào sản xuất bằng ép phun.
• Một số chi tiết dùng thực tế trong môi trường không quá khắc nghiệt, cần độ bền và khả năng gia công sau in.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, in 3D ABS giúp rút ngắn thời gian thử nghiệm thiết kế chi tiết mới, hạn chế phải chế tạo khuôn ngay từ đầu khi thiết kế chưa ổn.

5. Nhựa ABS có an toàn không?

Điều đầu tiên cần nói thẳng: nhựa ABS không phải là chất độc, nhưng cũng không phải thứ gì dùng cho đâu cũng được. Mức độ an toàn luôn gắn với 3 yếu tố: loại ABS, mục đích sử dụng và điều kiện sử dụng.

Trong thực tế, ABS đã được dùng rất rộng rãi cho: vỏ máy tính, TV, thiết bị điện – điện tử, đồ chơi, vỏ máy gia dụng, phụ kiện xe… Nếu bản thân vật liệu luôn nguy hiểm, chắc chắn nó không thể đi xa đến vậy. Tuy nhiên, phần lớn ứng dụng này đều là vỏ – khung – chi tiết không tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Với đồ chơi, đồ dùng cho trẻ em, các nhà sản xuất uy tín thường:

• Dùng ABS nguyên sinh, công thức phụ gia được kiểm soát.
• Tuân thủ tiêu chuẩn an toàn của từng thị trường (EU, Mỹ, Nhật, Hàn…), bao gồm cả thử nghiệm về thôi nhiễm, độ bền, khả năng gãy vỡ…

Với đồ gia dụng, vỏ thiết bị, vai trò của ABS chủ yếu là làm vỏ bên ngoài, tay cầm, ốp, không phải là phần trực tiếp chứa nước uống, thức ăn; cách điện, bảo vệ linh kiện bên trong, đồng thời tạo thẩm mỹ cho sản phẩm.

Vì vậy, ở góc độ người tiêu dùng, có thể xem ABS là đủ an toàn trong các bối cảnh:

• Sản phẩm có thương hiệu rõ ràng,
• Có nhãn mác, thông tin vật liệu,
• Được sử dụng đúng công năng ban đầu (vỏ thiết bị dùng làm vỏ, đồ chơi dùng làm đồ chơi, không chế thành dụng cụ đựng đồ ăn…).

Với vai trò là đơn vị chuyên sâu về tấm nhựa PP, tấm Danpla, thùng Danpla, khay nhựa kỹ thuật, Phú An (nhuaphuan.com) có thể đồng hành cùng doanh nghiệp không chỉ ở bước cung cấp vật tư, mà ở cả bước:

• Phân tích bài toán đóng gói – logistics hiện tại.
• Đề xuất giải pháp thùng – tấm – khay PP/ Danpla phù hợp từng tuyến hàng, từng nhóm sản phẩm.
• Thiết kế, gia công theo yêu cầu, thử nghiệm thực tế và chuẩn hóa để nhân rộng.

Nhựa Phú An - Nhà cung cấp tấm nhựa, thùng nhựa Danpla uy tín tại Việt Nam

• Cung cấp tấm Danpla nguyên tấm và cắt sẵn theo bản vẽ
• Hỗ trợ giao hàng toàn quốc, đặc biệt nhanh tại Đà Nẵng, Hà Nội, TP.HCM
• Nhận thiết kế layout cắt tối ưu, tư vấn tiết kiệm phế liệu, chọn hướng sóng và độ dày phù hợp

Hotline: 1800 1146

Website: https://nhuaphuan.com

Email: kinhdoanh@nhuaphuan.com.vn

Nhựa Phú An hiểu vật liệu, hiểu sản xuất, hiểu nhu cầu của bạn.